In deze folder leest u meer informatie over de behandeling van spataderen en wat u kunt verwachten. Het is goed om deze informatie vooraf te lezen. Uw behandelend arts geeft u extra uitleg als dat nodig is.

Wat zijn spataderen?

Spataderen zijn vergrote, kronkelige aderen onder de huid. Spataderen zitten vooral in de benen. Normaal zorgen kleppen in de aderen ervoor dat het bloed omhoog stroomt naar het hart. Als die kleppen kapotgaan, ontstaat er spatadervorming. Er zijn grote spataderen die je meestal niet ziet en kleine die je wel ziet als blauwe, paarse of rode draadjes.
Grote spataderen kunnen een moe, zwaar of onrustig gevoel geven. Er kunnen ook eczeem, vocht of zelfs een open wond ontstaan. Kleine spataderen zijn vooral storend voor het uiterlijk.

Hoe ontstaan spataderen?

Spataderen ontstaan doordat aderen wijder worden. Daardoor sluiten de kleppen niet goed meer aan gaan ze lekken. Door de druk bezwijken meer kleppen en ontstaan spataderen.

Wie krijgt spataderen?

Iedereen kan spataderen krijgen. De kans is groter als:

• spataderen in de familie voorkomen;
• u zwanger bent;
• u veel moet staan gedurende de dag;
• u vroeger trombose heeft gehad.

Wat merkt u ervan?

Sommige mensen hebben geen klachten en vinden spataderen vooral lelijk. Anderen hebben klachten zoals jeuk, pijn, een zwaar of onrustig gevoel in de onderbenen of kramp. U kunt ook bruine plekken, eczeem of vaatontsteking krijgen en in het ergste geval een open been (wond).

Hoe wordt het onderzocht?

Uw krijgt eerst een duplexonderzoek: een echo waarmee de arts de aderen en bloedstroom bekijkt. Dit onderzoek is pijnloos, veilig en zonder straling. Het gebeurt op de polikliniek in het ziekenhuis. Zo kan de arts ook zien of er grote spataderen zijn die u misschien niet ziet.
Daarna spreekt u de arts. Soms gebeurt dit via een telefoongesprek. De arts bespreekt dan met u welke behandelingen mogelijk zijn.

Wanneer is behandeling nodig?

Een behandeling is niet altijd nodig. Behandeling hangt af van hoe erg de spataderen zijn en wat het onderzoek laat zien. De behandelingen gebeuren meestal op de polikliniek. Let op: uw huid moet niet bruin zijn (bijvoorbeeld van de zon) vóór de behandeling.

Vergoeding behandeling

• Bij lichte klachten (C0–C2) wordt de behandeling niet vergoed uit de basisverzekering. U krijgt een rekening. Misschien vergoedt een aanvullende verzekering de behandeling wel (deels). Het is goed om dit vooraf te controleren.
• Bij ernstigere klachten (C3 of hoger) wordt het meestal wel vergoed via de basisverzekering.

Welke behandelingen zijn er?

Niet-operatief (zonder snijden)

• Elastische kousen of drukverband
  Dat helpt tegen het terugstromen van bloed en ondersteunt de kuitspier bij het pompen van het bloed naar het hart.
• Wegspuiten (sclerocompressie)
  • Grote/middelgrote spataderen: via echo wordt de ader ingespoten met schuim en ingepakt. De ader sluit en verdwijnt na verloop van tijd. Meerdere prikken nodig en daarna steunkous dragen.
  • Kleine spataderen: zonder echo, ook ingespoten met vloeistof of schuim. Dezelfde werkwijze en resultaat als bij grotere spataderen.

Resultaat is meestal pas na 3 maanden zichtbaar. Vaak zijn meerdere behandelingen nodig. Bij niet-verzekerde zorg betaalt u per behandeling.

Operatief (met een kleine ingreep)

• Ambulante flebectomie (volgens Muller)
  De dokter tekent de ader af, verdooft met kleine prikjes en haalt spataderen via kleine sneetjes van 1–2 mm weg. De wondjes worden met pleisters gesloten. Deze mini sneetjes geven weinig littekens. Duurt 30–45 minuten, daarna nog 30 minuten rust in het ziekenhuis. Een week steunkous dragen.
• Plaatselijk afbinden
  Als een klep in de lies of knie niet goed werkt, sluit de arts de grote ader af. Daarna spuit hij de oppervlakkige spatader weg.
  
• Strippen van spataderen
  Als meerdere kleppen lek zijn, wordt de hele oppervlakkige ader verwijderd. Via sneetjes in de lies en knie of onder de knie wordt de ader eruit gehaald met een speciaal instrument (stripper). Bloeduitstortingen verdwijnen meestal vanzelf binnen enkele weken. Soms worden extra zijadertjes ook verwijderd (flebectomie). Dit doet de chirurg.
• Open been behandeling
  Bij een open been (wond) worden oppervlakkige en diepe aders losgemaakt. De ingreep is onder verdoving of narcose en kan poliklinisch of met korte opname. Dit wordt uitgebreid besproken met uw arts en anesthesioloog.

Mogelijke risico's

• Bij sclerotherapie (inspuiten): soms een huidreactie, bruine verkleuring of huidbeschadiging door vloeistof of pleisters;
• Soms is een harde, pijnlijke streng voelbaar na sclerocompressie. Neem contact op bij hevige klachten;
• Operaties brengen algemene risico’s met zich mee: nabloeding, wondinfectie, trombose en blauwe plekken. Bij strippen kan een zenuw beschadigen, wat tijdelijke of blijvende gevoelloosheid kan geven. Mensen met migraine kunnen een aanval krijgen.

Neem bij problemen contact op met uw arts. Op werkdagen is de polikliniek bereikbaar tussen 08.00–16.00 via Dermatologie (0181-65 83 60) of Chirurgie (0181-65 83 81). Buiten deze tijden belt u de receptie op 0181-65 88 88; die verbindt u met de dienstdoende arts-assistent.

Nazorg (wat moet u daarna doen?)

• Blijf elastische kousen dragen (of drukverband). Deze beperken blauwe plekken en houden de behandelde ader dicht;
• De kousen worden vóór de behandeling aangemeten en u draagt ze de eerste twee dagen non-stop (dan kunt u niet douchen). Daarna bespreekt uw arts het draagschema verder;
• Beweeg veel: lopen, fietsen of paardrijden helpt. Lang stilstaan is slecht;
• Vermijd zon eerste weken na de behandeling om huidverkleuring te voorkomen.
  
  

EVLT-behandeling (lasermethode)

• U hoeft niet nuchter te zijn en mag na de behandeling weer naar huis;
• Eerst maakt de arts een klein prikje in de ader. Via een echo ziet hij precies waar de ader loopt;
• Door dit gaatje in de ader gaat een dun slangetje (katheter) in de ader. Het slangetje maakt het mogelijk om de ader met de laser te behandelen;
• De arts verdooft het deel van de ader waar de laser komt. Dit doet hij met kleine prikjes;
• Terwijl de laser de ader afsluit, wordt het slangetje voorzichtig weggeschoven. Zo wordt de ader gesloten zonder dat er gesneden hoeft te worden;
• Na de behandeling voelt de ader soms hard of warm aan. Soms ontstaan blauwe plekken. Dit gaat meestal vanzelf weg binnen enkele weken tot maanden;
• U hervat meestal na 1 dag uw dagelijkse bezigheden, tenzij u zwaar werk hebt; dan rustig aan. Vermijd langdurig staan of zwaar tillen. De eerste 48 uur draagt u een steunkous en kunt u niet douchen;
• Bijwerkingen: de behandelde ader voelt vaak hard of warm; bloeduitstorting kan zichtbaar zijn. Deze verdwijnen binnen circa 3 maanden. Bij pijn kunt u paracetamol of diclofenac gebruiken en bij koorts of ernstige klachten contact opnemen met de polikliniek.
  

Heeft u vragen, wilt u meer informatie of een afspraak afmelden?
Neem dan contact op met de polikliniek Chirurgie. U kunt bellen naar 0181-65 83 81 of een bericht sturen via de BeterDichtbij app. Kijk op onze website www.spijkenissemc.nl voor de huidige openingstijden. Buiten kantooruren belt u het algemene nummer: 0181-65 88 88.